به هنگام انگور پيدا شود . درازاى آن از انگشت خرد كمتر است و داراى هزار پاست ، پاهايى كوچك كه بر شكمش روييده است و چون راه رودگويى موجهايى است در جنبش . و در آنجا جانورى است به اندازهء روباه ، مويى دارد چونان دله و بالهايى دارد چسبيده چونان شب‌پره و نيشهايى دارد و ميوه خورد . نيز از خراسان براى متوكل روباهى آوردند كه دو بال داشت و مىپريد « 1 » . نيز [ مرغ ] كلوا * 208 از طبرستان است . ابو الدوانيق ( منصور ) خالد بن برمك را براى جنگ با اسپهبد فرستاد . خسروان هنگام گريختن از عراق ( مداين ) به مرو ، اموال نفيس خويش در اين كوه ، نهان كرده بودند . زيرا كه بس دشوار راه بود و مردم در خزانه‌هاى آنان ، آن اندازه جواهر و افسر و كمربند و شمشير آراسته به مرواريد و ياقوت و زمرد يافتند كه به بها در نمىگنجيد . مردم طبرستان پس از فتح خالد ، بر روى - سپرهاى خود ، چهرهء خالد و منجنيقهاى او كه با همانها ايشان را آماج كرده بود نقش همى كردند « 2 » . ليكن اسپهبد زهر نوشيد و در گذشت . مسمغان همراه زنان خود نزد خالد آمد و در پيش او بر خاك نشست . خالد را دل بر او نازك شد و بر فرشش نشانيد . و او را با دخترانش و مادرشان ، كه دختر اسپهبد بود ، نزد منصور فرستاد . يكى از آنان از آن مهدى شد و اسماعيل بن محمد را براى او بزاد . ديگر از آن عباس بن محمد بن على برادر ابو الدوانيق شد و ابراهيم بن عباس را براى او بزاد . شكله ، مادر ابراهيم ، از جملهء اينان بود كه از آن عبد الصمد بن على شد . سپس از آن مهدى گشت و ابراهيم را براى او بزاد . خالد در طبرستان منصوره را بنا كرد و براى آن بازارى بساخت .

--> ( 1 ) - رك : احسن التقاسيم ، ص 368 ( 2 ) - فتأمل . . .